Okunması Gereken Bir Edebiyat Tarihi

Okunması Gereken Bir Edebiyat Tarihi

Doğan Hızlan - Radikal Kitap*

Bugün iyi bir okur olmak isteyen herkesin edebiyat tarihi okuru olması şarttır. Bütünü, geçmişi bilmeyen bir okurun, bugün herhangi bir yapıtı anlaması, doğru algılaması mümkün değildir. Uzmanlar, edebiyat öğrenimi yapanların dışında Vasfi Mahir Kocatürk’ün adını bilseler de kitaplarını çok az kişi okumuştur. İstanbul Kültür Üniversitesi (İKÜ) yayınları tarafından yeni baskısı yapılan, Büyük Türk Edebiyatı Tarihi: Başlangıçtan Bugüne Kadar Türk Edebiyatının Tarihi, Tahlili ve Tenkidi kitabı, edebiyatla ilgili olan herkesin kütüphanesinde bulunması zorunlu kitaplar listesinin başında gelir.

Kitap, edebiyat tarihini yüzyıllara göre bölümler halinde ve ansiklopedik biçimde hazırlanmış. Kitabın yeni baskısını yayına Ömür Ceylan hazırlamış.

Alanındaki önemli ve ilk örneklerden biri olması dolayısıyla böyle kitaplardaki bilgiyi, çok az kitapta bulabilirsiniz.

Edebiyat tarihlerinin en önemli işlevi, o ülkenin edebiyatı hakkında genel bir bilgi vermesidir. Tarihi bildikten sonra okuduğunuz her kitabı, yazarı daha doğru değerlendirebilirsiniz. Yazarlar hakkında bilgi almak, geçmiş yıllarla bilgi bağı kurmak için de edebiyat tarihlerine de başvurmak gerekir.

Kitap; Orta Asya’da Türk Edebiyatı bölümü ile başlıyor, Modern Türk Edebiyatı bölümü ile son buluyor.

Vasfi Mahir Kocatürk’ün edebiyat tarihini okurken başka bir çalışma önerisi aklıma geldi.

Şimdiye kadar yayımlanan edebiyat tarihleri için mukayeseli bir çalışma yapılsa, metodolojisinden seçimine, düzenlenmesine kadar değişik madde başlıklarında yapılacak bu çalışma sanırım çok yararlı sonuçlar ortaya koyacaktır.

Kuşaklararası değer yargıları konusunda da bize bilgi verecektir.

Kitabın başındaki Fahamettin Akıngüç’ün Hocam Vasfi Mahir Kocatürk yazısı, bir kuşağın anatomisini de ortaya çıkarmaktadır.

Ömür Ceylan, Sunuş’ta yazarı ve edebiyat tarihini genel çizgileriyle tanıtıyor: “Mülkiye mezunu olmasına karşın ömrünü eğitime ve araştırmaya adamış yazar, şair ve edebiyat tarihçisi Vasfi Mahir Kocatürk’ün, bir ömre yayılan hazırlık safhasından sonra kaleme aldığı fakat ne yazık ki yayımlanmış halini göremediği bu eser, kendisini benzerlerinden ayıran çok önemli özelliklere sahiptir. ‘Usul bakımından edebiyat tarihinin tasvirsiz, tahlilsiz ve tenkitsiz olamayacağı kanaatindeyim’ diyen yazarın, eserine kazandırdığı en büyük hususiyet de bu tasvir, tahlil ve tenkit tarafıdır. Sanatkarların biyografilerini metne dahil etmeden dipnotlarla ve son derece sınırlı biçimde veren Vasfi Mahir Kocatürk, titiz ve detaylı olarak incelediği eserlerden hareketle metnin ve yazarının önce kendi çağı içindeki yerini, daha sonra da edebiyat tarihinin bütünü içerisindeki mevkiini tespite gayret gösterir.”

Edebiyat tarihlerinin yorumları, değerlendirmeleri dışında ben seçilen metinlerin okunması gerektiği kanısındayım.

Her kütüphanede bulunması gereken temel eserlerden biri.

Büyük Türk Edebiyatı Tarihi: Başlangıçtan Bugüne Kadar Türk Edebiyatının Tarihi, Tahlili ve Tenkidi, Vasfi Mahir Kocatürk, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları.

Vasfi Mahir Kocatürk kimdir? 
1907 yılında Gümüşhane’de doğdu. İlk tahsilini İstanbul Kocamustafapaşa Numune Mektebi’nde bitirmiş, 1921 yılında imtihanla Darüşşafaka’ya girerek orta ve lise tahsilini burada tamamlamıştır. Yükseköğrenimini Mülkiye Mektebinde yapmış, 1930 yılında mezuniyetini müteakip Milli Eğitim Bakanlığı’na intisap etmiştir.

İlk memuriyet yıllarında Ankara, Edirne, Kastamonu, Malatya ve Eskişehir liselerinde edebiyat öğretmeni ve son iki lisede müdür olarak vazife görmüştür. 1944 yılında İstanbul’a yerleşerek Haydarpaşa Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği ve Darüşşafaka Lisesi’nde müdürlük yapmıştır. 1948 yılında maarif müfettişliğine getirilmiş, bir sene sonra Ege bölgesi müfettişliği ile İzmir’e tayin edilmiştir. 1950 yılında Gümüşhane’den milletvekili seçilmiş, 1954’ten sonra siyasi hayattan ayrılarak Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’ne edebiyat öğretmeni olmuştur. Hemen bütün hayatı okuyup yazmakla geçmiş, son senelerinde, hazırlamakta olduğu Türk Edebiyatı Tarihi’ni tamamlama gayesiyle çalışmalarını hızlandırmış, fakat 17 Temmuz 1961’de kesif bir çalışma yorgunluğu neticesi Ankara’da kalp krizi ile ölmüştür. Kabri Ankara Asri Mezarlığındadır.

* 18 Mart 2016 tarihli Radikal Kitap ekinde yayımlanmıştır. 

http://kitap.radikal.com.tr/makale/haber/okunmasi-gereken-bir-edebiyat-tarihi-433871 

Product successfully added to the product comparison!